Verhalen van
vermoorde Joodse
medeburgers

Op 4 november 1941 wordt het huis van het bejaarde joodse echtpaar Isaäc en Sien van Leeuwen aan de Van der Does de Willeboissingel in Den Bosch gevorderd door de Wehrmacht. Ze moeten hun eigen verhuizing naar een ander onderkomen betalen. Later duiken ze onder, maar worden uiteindelijk opgepakt en kort daarop vermoord in vernietigingskamp Sobibor. Van de familie van Isaäc van Leeuwen overleeft uiteindelijk één meisje door de hulp van het Vughtse verzet.
Het is een van de verhalen over Joodse burgers uit Vught en ’s-Hertogenbosch die op 28 april verteld worden in het kader van het project Open Joodse Huizen. Dat gaat gebeuren in voormalige woningen van Joodse ingezetenen die in de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter vermoord zijn.
Zaterdag 28 april is een aantal van die woningen open voor het publiek om er de ontroerende verhalen te horen van Bossche en Vughtse slachtoffers van de Holocaust. Die verhalen worden ook verteld in Vughts nieuwe cultureel-ontmoetingscentrum DePetrus en in de L.W. Beekmanschool in Den Bosch, waar veel Joodse kinderen destijds onderwijs hebben gevolgd.
Tal van vrijwilligers, onder meer van het Nationaal Monument Kamp Vught en het Vughts Museum, vertellen de verhalen en zorgen voor de ontvangst van de bezoekers.

Huizen van Verzet

Het Platform Herinnering Tweede Wereldoorlog heeft 2018 uitgeroepen tot Jaar van Verzet. Dat betekent dat op 28 april ook vier verhalen over verzetsmensen worden verteld op verschillende locaties in Vught en ’s-Hertogenbosch.

Het joodse leven

Open Joodse Huizen is een landelijk initiatief om Joden die tijdens de Holocaust zijn vermoord, te herinneren en te herdenken.
Dat gebeurt tijdens kleinschalige bijeenkomsten waarbij verhalen verteld worden. In die verhalen staat niet de vervolging van de Joden centraal, maar juist het leven. Het Joodse leven van voor, tijdens en na de oorlog. Het bijzondere van de bijeenkomsten is dat ze gehouden worden in de huizen waar deze Joodse gezinnen ooit woonden, vanwaaruit ze vaak onder dwang zijn vertrokken en waarnaartoe ze eens hoopten terug te keren.
Open Joodse Huizen zijn er ook in Vught en ‘s-Hertogenbosch. Dankzij de medewerking van de huidige bewoners kunnen de herin- neringen aan de vermoorde Vughtenaren en Bosschenaren van destijds verteld worden.

 
Daan Herbschleb (links) vertelt tijdens Open Joodse Huizen 2016 in de L.W. Beekmanschool over de twee families Gotlieb die in Den Bosch woonden
Foto Jan van de Ven

Joop van Dijk vertelt in een lokaal van de L.W. Beekmanschool het verhaal van de school in oorlogstijd: op de eerste verdieping de ortskommandantur en in de kruipruimte een ondergedoken Joods gezin.
Foto Jan van de Ven

Sprekende herinneringen

Tijdens Open Joodse Huizen komt geschiedenis tot leven. Directe getuigen, nabestaanden en geïnteresseerden vertellen persoonlijke verhalen aan de hand van bijvoorbeeld foto’s en dagboekfragmenten.

Iedereen is welkom om te komen luisteren en te herdenken. Maar ook om mee te praten, want soms hebben ook bezoekers herinneringen aan de gezinnen die herdacht worden en kunnen ze de vertellers aanvullen.

Het programma

U bent van harte welkom om zo veel bijeenkomsten bij te wonen als u wilt. De planning van de sessies is als volgt: alle bijeenkomsten starten op het hele uur, vanaf 10 minuten voor het begin kunt u op de locatie van uw keuze terecht. De spreker zal ongeveer 20 - 25 minuten spreken en er is 20 - 25 minuten tijd voor reacties, aanvullingen en discussie. Na uiterlijk 45 minuten is de bijeenkomst voorbij zodat er voldoende tijd is om naar een volgende locatie te gaan.

Als een locatie vol is, kunt u misschien naar een andere locatie in de buurt gaan, of op een later tijdstip terugkomen. Elders op deze website kunt u het programma in detail vinden. Eventuele wijzigingen worden zo goed mogelijk bijgehouden.

Vught en ’s-Hertogenbosch

Dit jaar (2018) herinneren we de levens van acht Joodse families en vier verzetsmensen. Er wordt onder andere verteld over hun leven, hun werk, hoe ze geprobeerd hebben de oorlog door te komen en hoe dat sommigen ook nog is gelukt. In Vught is in Ontmoetingscentrum DePetrus (Heuvel 2) gedurende de gehele dag een informatieplek ingericht. Daar worden ook enkele verhalen verteld.
In ’s-Hertogenbosch is de L.W. Beekman- school (Van der Does de Willeboissingel 14) het centrale ontmoetings- en informatiepunt, waar bezoekers en vrijwilligers kunnen bij- en napraten. In de school wordt ook verteld over de bijzondere oorlogsgeschiedenis van de school, over de Joodse kinderen die daar op school zaten en over enkele Joodse Bossche families.

Gratis toegang, beperkt plaats

Het programma is gratis toegankelijk, iedereen werkt belangeloos mee aan dit project. De bijeenkomsten zijn zoveel mogelijk in huiskamers. Door deze kleine setting moet u rekening houden met een beperkt aantal plaatsen. Er kan daarom geen garantie geboden worden voor toegang. Aanwezige vrijwilligers zullen u informeren over het aantal nog beschikbare plaatsen. Mocht een locatie geen ruimte meer hebben om u toe te laten, dan bent u van harte welkom op een later tijdstip of op een andere locatie. Wij vragen hiervoor uw begrip.

Indrukken van Open Joodse Huizen 2017 in Den Bosch